Oszustwa kryptowalutowe: jak odzyskać swoje pieniądze?
Kryptowaluty od lat cieszą się dużym zainteresowaniem wśród konsumentów, ponieważ są przedstawiane jako prosty sposób na łatwy i szybki zysk. Obrót kryptowalutami odbywa się na tzw. giełdach kryptowalut.
Giełdy do obrotu kryptowalutami są od strony technicznej portalami internetowymi, na których użytkownik może założyć i prowadzić swoje konto, służące mu do wypłat i wpłat środków pieniężnych oraz posiadania kryptowalut w wirtualnym portfelu. Od strony prawnej są to miejsca świadczenia usług finansowych drogą elektroniczną. Problem pojawia się w momencie, gdy użytkownik nie może wypłacić swoich środków z konta założonego na takiej giełdzie. Z takim problemem zmagają się użytkownicy Zondacrypto. Z tego artykułu dowiesz się m.in. jakie prawa przysługują osobom poszkodowanym i w jaki sposób mogą one odzyskać swoje pieniądze.
Zondacrypto – afera, której koszty ponoszą głównie konsumenci
W ramach giełdy kryptowalut Zondacrypto, usługi finansowe drogą elektroniczną są świadczone przez BB Trade Estonia OÜ z siedzibą w Estonii, co wynika z treści aktualnego Regulaminu Świadczenia Usług Zondacrypto, udostępnionego na stronie internetowej zondacrypto.com w dniu 23.04.2026 r. (dalej jako: Regulamin Zondacrypto). Zasady wpłat i wypłat środków z konta użytkownika zostały ustalone w § 8 Regulaminu Zondacrypto. Postanowienia te określają w szczególności terminy i warunki dokonania wypłat z konta.
Praktyka w obrocie polega na tym, że klient akceptując regulamin świadczenia usług, zawiera umowę z podmiotem świadczącym te usługi. Niewykonanie świadczenia przez dostawcę usług, w sposób zgodny z umową (regulaminem świadczenia usług), sprowadzające się np. do odmowy wypłaty środków, będzie naruszeniem umowy rodzącym odpowiedzialność kontraktową.
Pierwszą czynnością konsumenta w takiej sytuacji powinno być wezwanie do zapłaty kwoty głównej (kwoty przeznaczonej do wypłaty) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, chyba że kwestia odsetek za opóźnienie została inaczej uregulowana w regulaminie świadczenia usług. Na przykład, w Regulaminie Zondacrypto ta kwestia nie została uregulowana. Nie oznacza to jednak, że stosujemy przepisy polskiego Kodeksu cywilnego.
Prawo właściwe w przypadku odpowiedzialności kontraktowej
W przypadku Zondacrypto, prawem właściwym dla umowy zawieranej pomiędzy Klientem a Zondacrypto, zgodnie z § 20 ust. 1 Regulaminu Zondacrypto jest prawo Republiki Estonii. W dalszej części tego postanowienia czytamy, że: Niemniej powyższe zastrzeżenie, nie pozbawia Klientów będących konsumentami ochrony, przyznanej im przez prawo właściwe dla miejsca ich zwykłego pobytu.
Zgodnie z § 20 ust. 2 Regulaminu Zondacrypto, wszelkie spory związane z usługami świadczonymi przez Zondacrypto będą rozstrzygane przez właściwe sądy powszechne.
Regulamin świadczenia usług nie reguluje kwestii jurysdykcji sądowej, dlatego w tym zakresie należy sięgnąć do przepisów powszechnie obowiązujących. Każdy przypadek będzie wymagał indywidualnej oceny, ponieważ nie każdy użytkownik jest konsumentem.
Odpowiedzialność z umowy, czy z oszustwa?
Użytkownicy Zondacrypto, poszkodowani w związku z zablokowaniem wypłat środków przez tę giełdę kryptowalut, stoją przed wyborem: czy zgłosić roszczenia z umowy o świadczenie usług (tzw. odpowiedzialność kontraktowa), czy też próbować odzyskać pieniądze w ramach postępowania karnego.
Zgłoszenie roszczenia z umowy o świadczenie usług będzie wymagało znajomości prawa estońskiego oraz podjęcia działań polegających na wymianie przedsądowej pism ze spółką estońską, a następnie skierowaniem sprawy do właściwego sądu.
Dlatego w praktyce może się okazać, że łatwiej będzie odzyskać pieniądze w ramach postępowania karnego, ponieważ procedura karna umożliwia zgłoszenie przez pokrzywdzonych swoich roszczeń cywilnoprawnych, czyli roszczeń o zwrot środków, zablokowanych na koncie prowadzonym przez Zondacrypto.
Postępowanie karne jest już prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w Katowicach w sprawie oszustw znacznej wartości i prania pieniędzy, niemniej każda osoba poszkodowana może złożyć zawiadomienie na najbliższym komisariacie Policji lub do jednostki prokuratury.
Prokuratura Regionalna w Katowicach, w jednym z komunikatów prasowych, zapowiedziała, że powstanie odrębna strona internetowa umożliwiająca zgłaszanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jednakże nie podała konkretnego terminu.
Czym jest oszustwo kryptowalutowe?
Nie każdy brak wypłaty środków przez giełdę kryptowalut będzie kwalifikowany jako przestępstwo oszustwa. W przypadku giełdy Zondacrypto istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że zaniechanie wypłaty środków na rzecz klientów, zostanie zakwalifikowane w taki sposób, ponieważ Prokuratura Regionalna w Katowicach już prowadzi postępowanie pod sygnaturą akt 2003-2.Ds. 14.2026 w tej sprawie, a zgłoszeń osób poszkodowanych jest coraz więcej. Jednocześnie nic nie wskazuje na to, aby zgodnie z zapewnieniami władz estońskiej spółki prowadzącej giełdę Zondacrypto, problem miał charakter wyłącznie przejściowy i techniczny.
Przestępstwo oszustwa zostało określone w art. 286 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którym:
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Osiągnięcie korzyści majątkowej polega na pozyskaniu środków finansowych, wpłaconych przez użytkowników, za pośrednictwem kont posiadanych na giełdzie kryptowalut. Rozporządzenie mieniem jest niekorzystne w każdym przypadku, w którym prowadzi do pomniejszenia majątku osoby, która nim rozporządziła.
Warunkiem przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo jest też sposób działania sprawcy mieszczący się w ramach przepisu, cytowanego powyżej, czyli wprowadzenie w błąd użytkownika, albo wyzyskanie jego błędu (sprawca wiedział, że użytkownik ma mylne wyobrażenie na temat transakcji, ale nie wyprowadził go z tego błędu).
Trzecim sposobem działania jest wykorzystanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, które odnosi się zwykle do osób starszych lub osób o słabszych zdolnościach intelektualnych.
W odniesieniu do Zondacrypto, Prokuratura Regionalna w Katowicach w komunikatach prasowych posługuje się wprost określeniem wprowadzenia w błąd użytkowników.
Sprawdź, przed założeniem konta na giełdzie kryptowalut
Przed założeniem konta na jakiejkolwiek giełdzie kryptowalut warto dokładnie i uważnie przeczytać regulamin świadczenia usług, aby świadomie zarządzać swoimi pieniędzmi.
Na szczególną uwagę zasługują postanowienia, które:
- ograniczają możliwość wypłat środków,
- ograniczają odpowiedzialność właściciela giełdy (usługodawcy) względem użytkowników,
- ograniczają możliwość zamknięcia konta użytkownika,
- wskazują na prawo właściwe dla umowy zawartej między klientem a giełdą kryptowalut,
- wskazują na jurysdykcję sądów w sprawie sporów wynikłych z umowy zawartej między klientem a giełdą kryptowalut oraz na właściwość miejscową sądu powszechnego, uprawnionego do rozpatrzenia sporu.
Ponadto, warto sprawdzić informacje na temat podmiotu, który prowadzi giełdę i to nie tylko w zakresie informacji publikowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego. Estońska spółka prowadząca Zondacrypto, w lipcu 2025 r. została wpisana na listę estońskiej Jednostki Analityki Finansowej, ponieważ nie udostępniła sprawozdania biegłego rewidenta dotyczącego środków własnych. Już tego typu fakty, powinny wzbudzić czujność osoby zainteresowanej założeniem konta na giełdzie kryptowalut.
Czy osoby poszkodowane w aferze Zondacrypto mogą pozwać Skarb Państwa?
W debacie publicznej po wyjściu na jaw afery Zondacrypto pojawił się jeszcze jeden wątek prawny - możliwa odpowiedzialność Skarbu Państwa względem poszkodowanych. Jej źródłem ma być niewdrożenie w terminie przepisów rozporządzenia MiCA (czyli: Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 1095/2010 oraz dyrektyw 2013/36/UE i (UE) 2019/1937).
Problem polega na tym, że ustawa o rynku kryptoaktywów została zawetowana przez Prezydenta RP i nieuchwalona ponownie, w konsekwencji czego pomimo tego, że rozporządzenie unijne obowiązuje bezpośrednio, brakuje polskich przepisów, które umożliwiłyby korzystanie z prawnej ochrony, wynikłej m.in. z lepszego nadzoru nad tego typu podmiotami.
Przepisy umożliwiające wdrożenie ochrony prawnej, zapewnianej przez przepisy rozporządzenia unijnego, powinny wejść w życie najpóźniej 30 grudnia 2024 r. W momencie, gdy spółka estońska, która zarządza giełdą Zondacrypto ogłosi upadłość, albo stanie się trwale niewypłacalna, klienci poszkodowani jej działaniami, nie będą w stanie uzyskać naprawienia szkody bezpośrednio od sprawcy.
Ustawa, która miała wdrażać ochronę prawną dla klientów giełd kryptowalut, takich jak np. Zondacrypto, została zawetowana przez Prezydenta RP. W konsekwencji konieczne stało się rozpoczęcie drogi legislacyjnej od nowa.
Ścieżkę legislacyjną zawetowanego projektu ustawy o rynku kryptoaktywów można sprawdzić pod tym linkiem: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1424.
Jako podstawę prawną możliwej odpowiedzialności Skarbu Państwa względem poszkodowanych w aferze Zondacrypto wskazuje się art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego:
Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Źródłem szkody może być w tym przypadku zaniechanie legislacyjne.
Na tym etapie nie można przesądzić o odpowiedzialności cywilnoprawnej Skarbu Państwa względem poszkodowanych aferą Zondacrypto. Warto mieć to jednak na uwadze i śledzić sytuację na bieżąco.
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa: jakie dokumenty przygotować?
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w przygotowaniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, napisz do nas za pośrednictwem formularza kontaktowego dostępnego na naszej stronie internetowej: https://www.kancelaria-legato.pl/.
Do zawiadomienia należy załączyć dowody na potwierdzenie, że doszło do oszustwa oraz wyrządzenia szkody. Dlatego do sporządzenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na twoją szkodę będą potrzebne:
- zrzuty ekranu panelu użytkownika, widocznego po zalogowaniu się na konto w Zondacrypto, obrazujące stan portfela wirtualnego i jego zawartość, a także dane dotyczące konta, które umożliwią powiązanie pokrzywdzonego z danym kontem (adres e-mail, login),
- wydruki wszystkich zachowanych wiadomości e-mail kierowanych do Zondacrypto oraz wysłanych przez Zondacrypto do klienta (warto je zachować i nie usuwać ich ze skrzynki e-mail, na wypadek kwestionowania ich wiarygodności),
- wydruk historii transakcji prowadzonych w Zondacrypto,
- wydruk potwierdzeń przelewów bankowych wykonanych na rzecz Zondacrypto (na wydrukach pobranych ze strony internetowej banku będą widoczne dwa rachunki bankowe – nadawcy i odbiorcy przelewu, co pozwoli wykazać przekazanie środków finansowych),
- informację o wszystkich zleceniach wypłat z konta, ze wskazaniem, które wypłaty zostały zrealizowane w całości, które w części, a które w ogóle nie zostały zrealizowane.
Jeżeli masz pytanie, zadzwoń pod numer +48 692 345 629 lub napisz na adres e-mail:
Prawo karne, Kryptowaluty, Oszustwa kryptowalutowe
- Kliknięć: 21